"Hiç oturmuyor", "bir işi bitiremiyor", "sürekli dağınık" — bu cümleleri sık sık kuruyor musunuz? Her çocuk enerjik ve meraklıdır, ama bazı durumlarda profesyonel değerlendirme hayat değiştirebilir.
Önce Yaşa Uygunluk
3 yaşında bir çocuğun 15 dakikadan fazla bir işe odaklanması gelişimsel olarak beklenmez. Dikkat süresi yaşla birlikte artar: kaba kural olarak "yaş × 2–5 dakika" şeklinde düşünebilirsiniz. Yani 4 yaşında 8–20 dakika dikkat süresi normaldir.
Endişe Verici İşaretler
Aşağıdaki belirtilerin sık, yoğun ve birden fazla ortamda (ev + okul) gözlemlenmesi halinde uzman görüşü alınması önerilir: oturması gereken durumda sürekli kalkma, verilen görevi hiç tamamlayamama, aşırı konuşma ve sıra bekleyememe, çok kolay hayal kurma, dürtüsel davranışlar, detaylara dikkat etmeme sonucu sık hata.
DEHB mi, Yoksa Başka Bir Şey mi?
Dikkat sorunlarının arkasında farklı nedenler olabilir: uyku yoksunluğu, anksiyete, duyusal işleme farklılıkları, aile stresi ya da öğrenme güçlükleri. Bu yüzden erken dönemde etiket yapıştırmak yerine kapsamlı değerlendirme şarttır.
Değerlendirme Süreci Nasıl İşler?
Çocuk psikiyatristi ya da klinik psikolog, çocuğu birden fazla seans gözlemler, ebeveyn ve öğretmen görüşleri alır, standart ölçekler uygular. Değerlendirme en az 6–8 hafta sürer.
Erken Müdahalenin Önemi
Dikkat sorunları okul dönemine taşındığında, çocuğun akademik özgüveni ve sosyal ilişkileri zarar görebilir. Erken dönemde doğru destek, bu sarmalı kırmak için en etkili yoldur.